Wat is autisme?

Autisme, ook wel pervasieve ontwikkelingsstoornis genoemd, heeft betrekking op een verstoorde informatieverwerking in de hersenen. De informatie die via zintuigen binnenkomt, wordt op een andere manier verwerkt. Er wordt vaak veel in detail waargenomen, waarbij moeite wordt ervaren om hier een geheel van te maken. Met name in het contact met anderen vallen deze problemen op.

Kenmerken
Bij autisme wordt er gesproken van een autisme spectrum stoornis (ASS), omdat de ervaren problemen in verschillende mate van ernst aanwezig kunnen zijn en zich kunnen uiten op verschillende gebieden. Deze gebieden zijn:

Op het gebied van de sociale interactie kan je kind onder andere moeite hebben met de ‘non-verbale’ communicatie, zoals bijvoorbeeld moeite hebben met het maken van oogcontact, moeite hebben met het gebruiken en kunnen aflezen van gezichtsuitdrukkingen of er niet in slagen om vriendschappen en relaties te vormen met leeftijdsgenoten.
Problemen op het gebied van communicatie kunnen onder andere bestaan uit niet spreken of pas erg laat gaan spreken, maar het kan ook zo zijn dat de spraak ‘vreemd’ is. Kinderen praten bijvoorbeeld de ander alleen maar na, of nemen de taal heel erg letterlijk, waardoor miscommunicatie ontstaat. Het beginnen van een gesprekje met anderen of dit op gang houden lukt bijvoorbeeld niet.
Problemen op het gebied van het gedrag kunnen bijvoorbeeld bestaan uit een sterke voorkeur voor bepaalde voorwerpen of interesses, erg veel moeite hebben met veranderingen, sterk vasthouden aan vaste routines en/of bijvoorbeeld bepaalde ‘tics’ die veel worden herhaald.

Binnen het spectrum van autisme worden er vijf verschillende stoornissen onderscheiden, namelijk:
1. Autistische stoornis (ook wel klassiek autisme genoemd)
2. Stoornis van Asperger
3. Desintegratie stoornis
4. Stoornis van Rett
5. PDD-NOS

Autisme stoornis/Klassiek autisme
De autistische stoornis wordt ook wel als klassiek autisme bestempeld. Bij deze vorm van autisme is er sprake van problemen op alle drie van de hierboven beschreven gebieden.

Stoornis van Asperger
De stoornis van Asperger vertoont veel overlap met de autistisme stoornis, maar een belangrijk verschil is de taalontwikkeling. Bij de stoornis van Asperger is er namelijk geen sprake van een opvallende achterstand in de taalontwikkeling.

Stoornis van Rett en Desintegratiestoornis
Zowel het Rett-syndroom en de desintegratiestoornis zijn eigenlijk niet helemaal passend bij deze opsomming, omdat er bij deze twee stoornissen sprake is van een neurologische aandoening waarbij er in eerste instantie sprake is van een normaal verlopende ontwikkeling. Bij de stoornis van Rett is er na 5 tot 20 maanden na de geboorte sprake van een verlies van vaardigheden. Bij de desintegratiestoornis is er pas na het tweede levensjaar sprake van verlies van vaardigheden. Deze twee stoornissen zijn zeldzaam en hebben een ongunstige prognose.

PDD-NOS
PDD-NOS staat voor ‘Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified’, oftewel een Pervasieve Ontwikkelingsstoornis, niet anderszins omschreven. Ook bij deze stoornis zijn er beperkingen aanwezig in de sociale interactie en communicatie, net als bij de stoornis van Asperger. PDD-NOS is een verzamelnaam voor kinderen en jongeren die niet aan de specifieke criteria voldoen voor autistische stoornis of de stoornis van Asperger. Het kan bijvoorbeeld zijn dat symptomen zich pas op latere leeftijd voordoen, of dat de symptomen te weinig in aantal zijn om van autisme te kunnen spreken.